Սաուդյան Արաբիայի ավազներում 125 հազար տարի առաջ անհետացած կանաչ աշխարհում մարդկանց կյանքի հետքեր են հայտնաբերել

Սաուդյան Արաբիայի ավազներում 125 հազար տարի առաջ անհետացած կանաչ աշխարհում մարդկանց կյանքի հետքեր են հայտնաբերել

Հին քաղաքակրթություններ04:36 | նոյեմբերի 18, 2026Սաուդյան Արաբիայի ավազներում 125 հազար տարի առաջ անհետացած կանաչ աշխարհում մարդկանց կյանքի հետքեր են հայտնաբերել
լսել հոդվածըԿիսվելGoogle նախընտրելի դարձնել

Սաուդյան Արաբիայի ավազներում 125 հազար տարի առաջ անհետացած կանաչ աշխարհում մարդկանց կյանքի հետքեր են հայտնաբերել<!—>

]—>

Մոտ 125 հազար տարի առաջ ներկայիս Սաուդյան Արաբիայի տարածքում, որտեղ այսօր չորային ավազներ են տարածվում, հսկայական քաղցրահամ լիճ է եղել։ Դրա ափերը ծածկված են եղել բուսականությամբ և բնակավայր ծառայել մարդկանց համար, որոնք որսացել են գետաձիեր, ուղտեր և վիթեր։ Հնագիտական գտածոները թույլ են տվել վերականգնել Արաբական թերակղզու հնագույն բնակիչների կյանքի անսովոր մանրամասն պատկերը։

Science հանդեսում հրապարակված հետազոտությունը նվիրված է Սաուդյան Արաբիայի հարավում՝ Մունդաֆանի շրջանում գտնվող Ուրուկ ալ Ջուլայբա հնավայրին։ Գիտնականները պարզել են, որ հնագույն լիճը զբաղեցրել է մոտ 340 քառակուսի կիլոմետր տարածք, իսկ դրա առավելագույն խորությունը հասել է 29 մետրի։ Այն գոյություն է ունեցել «Կանաչ Արաբիա» անվամբ հայտնի ժամանակաշրջանում, երբ տարածաշրջանի կլիման զգալիորեն ավելի խոնավ էր, քան այսօր։

Հնավայրում հայտնաբերվել են կենդանիների և բույսերի ավելի քան 500 բրածո մնացորդներ, ինչպես նաև ավելի քան 5500 քարե գործիքներ։ Կենդանական մնացորդների թվում կան գետաձիերի, անհետացած երկարաեղջյուր գոմեշների, ուղտերի, արաբական օրիքսների, վիթերի և ջայլամների մնացորդներ։ Գործիքների մեծ մասը պատրաստված է կայծքարից, ընդ որում՝ դրանց պատրաստման ժամանակ կիրառվել է քարի մշակման լևալուազյան տեխնիկան։

Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացրել գործիքների մակերեսին հայտնաբերված բուսական նյութերի հետքերը։ Դրանք վկայում են, որ հնագույն մարդիկ բույսերն օգտագործել են ոչ միայն որպես սնունդ, այլև որսորդական հանդերձանք պատրաստելու և առօրյա գործեր կատարելու համար։ Խեժի և փայտային հյուսվածքների մնացորդները թույլ են տալիս ենթադրել, որ քարե ծայրակալներն ամրացվել են կոթերին։ Բացի դրանից, հետազոտողները հայտնաբերել են թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի հետքեր, ինչը կարող է վկայել որսի ժամանակ բուսական թույների օգտագործման մասին։

Գտածոները վկայում են նաև պալարների, թփերի և արմավենու տերևների մշակման մասին։ Հայտնաբերված բուսական մնացորդներից մի քանիսն այս տարածաշրջանում արմավենիների առկայության ամենավաղ վկայություններից են։

Հնավայրի գլխավոր արժեքն այն է, որ կենդանիների ոսկորները, քարե գործիքներն ու բուսական մնացորդները պահպանվել են հնագիտական միևնույն համատեքստում, որի տարիքը հաջողվել է որոշել։ Դա թույլ է տալիս ոչ միայն վերականգնել շրջակա միջավայրի պատկերը, այլև հասկանալ, թե ինչպես են մարդիկ սնունդ հայթայթել, գործիքներ պատրաստել և օգտագործել հասանելի բնական պաշարները։

Ըստ հետազոտության ղեկավարներից մեկի՝ Ավստրալիայի Գրիֆիթի համալսարանի հնագետ Քրիս Քլարքսոնի՝ գտածոն հազվագյուտ հնարավորություն է տալիս տեսնելու, թե ինչպես են մարդիկ ապրել ժամանակակից Արաբիայից բոլորովին տարբերվող լանդշաֆտում։

Հասանելի է

русский

Թեմա

Հին քաղաքակրթություններՀնագիտություն

Տեղադրություն

Սաուդյան Արաբիա

Աղբյուրը՝ NEWS.am