Ինչ լեզվով ենք բարոյական որոշումներ ընդունում․ գիտնականները ստուգել են օտար լեզվի ազդեցությունը

Հոգեբանություն04:36 | նոյեմբերի 6, 2026Ինչ լեզվով ենք բարոյական որոշումներ ընդունում․ գիտնականները ստուգել են օտար լեզվի ազդեցությունը
լսել հոդվածըԿիսվել նախընտրելի դարձնել

<!—>

]—>

Օտար լեզվի օգտագործումը պարտադիր չէ, որ փոխի մարդու բարոյական որոշումները, սակայն կարող է ազդել նրա վրա, թե նա որքան կարևոր է համարում սեփական բարոյական վարքը։ Նման եզրակացության են հանգել հետազոտողները՝ ուսումնասիրելով, թե հաղորդակցության լեզուն և անձնական բարոյական համոզմունքներն ինչպես են կապված էթիկական երկընտրանքների գնահատման հետ։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Bilingualism: Language and Cognition գիտական հանդեսում։

Փորձին մասնակցել է 106 մարդ, որոնց մայրենի լեզուն հունարենն էր, և որոնք լավ տիրապետում էին անգլերենին։ Մասնակիցներին առաջարկվել է չորս բարոյական երկընտրանք։ Երկու դեպքում անհրաժեշտ էր գնահատել՝ արդյոք ընդունելի՞ է մեկ մարդու կյանքը զոհաբերել շատերին փրկելու համար։ Մյուս երկու իրավիճակները վերաբերում էին առօրյա էթիկային․ արդյոք ընդունելի՞ է աշխատանք ստանալու համար ինքնակենսագրականում ստել, և արդյոք պետք է զուգընկերոջը պատմել դավաճանության մասին։

Մասնակիցների կեսը հարցերին պատասխանել է հունարեն, մյուս կեսը՝ անգլերեն։ Հետազոտողները միաժամանակ գնահատել են, թե բարոյական հատկանիշները որքան կարևոր տեղ են զբաղեցնում մարդու՝ իր մասին պատկերացումներում, և որքանով է նա ձգտում հետևել իր սկզբունքներին։

Պարզվել է, որ լեզվի ընտրությունն ինքնին չի ազդել մասնակիցների որոշումների վրա։ Անգլերենի օգտագործումը նրանց ավելի հակված չի դարձրել ընտրելու մեծամասնությանն առավելագույն օգուտ բերող տարբերակը և չի փոխել նրանց վերաբերմունքը խաբեության կամ վնաս պատճառելու նկատմամբ։

Միևնույն ժամանակ, հետազոտությանը մայրենի հունարենով մասնակցած մարդիկ ավելի մեծ նշանակություն են տվել սեփական բարոյականությանը։ Հեղինակները ենթադրում են, որ մայրենի լեզուն ավելի սերտորեն է կապված մանկության, ընտանեկան կյանքի և հիմնարար արժեքների յուրացման հետ։ Սակայն այս առանձնահատկությունը չի նշանակել, թե մասնակիցներն ավելի մեծ ձգտում ունեին գործելու իրենց համոզմունքներին համապատասխան։

Բարոյական որոշումների հետ առավել հետևողական կապ է ունեցել անձի բարոյական ինքնությունը։ Մարդիկ, որոնց համար ազնվությունն ու բարոյական այլ հատկանիշները հատկապես կարևոր են, էթիկական երկընտրանքներին հուզականորեն ավելի սուր են արձագանքել և ավելի հաճախ են մերժել անազնիվ կամ վնաս պատճառող արարքները։ Դա հատկապես հստակ է դրսևորվել ստին և հարաբերություններում վստահությանն առնչվող իրավիճակներում։

Հատկանշական է, որ անգլերեն պատասխանելիս մասնակիցները հաճախ ավելի ուժեղ հույզեր են ապրել, քան մայրենի լեզուն օգտագործելիս։ Սակայն դա նրանց որոշումների փոփոխության չի հանգեցրել։

Հետազոտողները եզրակացնում են, որ օտար լեզվի ազդեցությունը բարոյական դատողությունների վրա համընդհանուր չէ։ Էթիկական որոշումները գնահատելիս կարևոր դեր են խաղում անձնական արժեքները և սեփական բարոյականության մասին մարդու պատկերացումները։

Հասանելի է

русский

Թեմա

ՀոգեբանությունԳիտություն

Աղբյուրը՝ NEWS.am