Մերձավոր Արևելքում շուրջ 15-հազարամյա կավե արձանիկներ են հայտնաբերվել՝ ստեղծված մինչև երկրագործության ի հայտ գալը

Հնագիտություն01:44 | նոյեմբերի 13, 2026Մերձավոր Արևելքում շուրջ 15-հազարամյա կավե արձանիկներ են հայտնաբերվել՝ ստեղծված մինչև երկրագործության ի հայտ գալը
լսել հոդվածըԿիսվել նախընտրելի դարձնել

<!—>

]—>

Հնագետներն Իսրայելում հայտնաբերել են շուրջ 15 հազար տարվա հնության կավե արձանիկներ, որոնք ստեղծվել են երկրագործության և խեցեգործության ի հայտ գալուց շատ առաջ։ Գտածոները վկայում են, որ Մերձավոր Արևելքում մարդկանց և կենդանիների կավե պատկերներ պատրաստելու ավանդույթը ձևավորվել է զգալիորեն ավելի վաղ, քան նախկինում ենթադրվում էր։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են PLOS One հանդեսում։

Արտեֆակտները հայտնաբերվել են ժամանակակից Իսրայելի տարածքում գտնվող երեք հնագիտական հուշարձաններում։ Դրանց տարիքը կազմում է մոտ 15 հազարից մինչև 11,5 հազար տարի։ Հետազոտողների կարծիքով՝ որոշ արձանիկներ պատկերում են թռչունների, կաթնասունների և մարդկանց։ Առանձին առարկաների վրա պահպանվել են նարնջագույն կամ կարմիր ներկի հետքեր։ Բեկորներից մեկը, հնարավոր է, վերարտադրում է լեռնային գազելի դնչի բնորոշ նախշը։

Այդ ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում բնակվում էին նատուֆյան մշակույթի ներկայացուցիչները՝ նստակյաց որսորդ-հավաքիչներ։ Հնագետները նախկինում ևս հայտնաբերել էին այդ դարաշրջանին պատկանող արձանիկներ, սակայն դրանց մեծ մասը պատրաստված էր ոսկրից կամ քարից։ Համարվում էր, որ կավե արձանիկները Մերձավոր Արևելքում տարածվել են միայն նեոլիթյան հեղափոխության սկզբում, երբ մոտ 11,5 հազար տարի առաջ սկսեց զարգանալ երկրագործությունը։

Նոր գտածոները ցույց են տալիս, որ նատուֆյան համայնքների գեղարվեստական ավանդույթներն ավելի բազմազան ու բարդ էին, քան ենթադրվում էր։ Դրանք նաև թույլ են տալիս ենթադրել, որ նեոլիթին բնորոշ որոշ մշակութային առանձնահատկություններ սկսել են ձևավորվել երկրագործությանն անցնելուց շատ առաջ։

Ըստ Երուսաղեմի Եբրայական համալսարանից հետազոտության ղեկավար Լորան Դավինի՝ բացահայտումները փոխում են մարդկանց առաջին բնակավայրերում գեղարվեստական ստեղծագործության սկզբնավորման մասին պատկերացումները։

«Երկրագործության և խեցեգործության ի հայտ գալուց հազարավոր տարիներ առաջ մարդիկ արդեն օգտագործում էին կավը՝ արձանիկներ ստեղծելու համար՝ դրանցում մարմնավորելով շրջակա աշխարհի մասին իրենց պատկերացումներն ու գիտելիքները»,- նշել է գիտնականը։

Ըստ նրա՝ առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն վկայությունները, որ արձանիկների պատրաստմանը մասնակցել են նաև երեխաները։ Դա թույլ է տալիս ենթադրել, որ ստեղծագործական հմտություններն ու մշակութային գիտելիքները փոխանցվել են սերնդեսերունդ։

Հասանելի է

русский

Թեմա

ՀնագիտությունԱրվեստՊատմություն

Տեղադրություն

Իսրայել

Աղբյուրը՝ NEWS.am